Faturanızdaki üç sayaç değerini yazın. Endüktif ve kapasitif oranınızı, yasal sınırı ve faturalanacak reaktif enerjiyi görün. Birim fiyatı eklerseniz tahmini tutar da çıkar.
Taralı bölge: reaktif bedel
Oranlar aktif enerjiye göre hesaplanır.
Kurallar: EPDK 10961 sayılı Kurul Kararı, Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar madde 13 ve EK-1 (Resmî Gazete, 30.04.2022). Okundu 24.10.2026. Hesap bilgi amaçlıdır; kesin tutar faturanızda yazar.
Reaktif ceza (reaktif enerji bedeli) iki adımda hesaplanır. Faturadaki endüktif ve kapasitif reaktif enerji ayrı ayrı aktif enerjiye bölünür ve çıkan oran yasal sınırla karşılaştırılır. Oran sınırı aşarsa o taraftaki reaktif enerjinin tamamı, EPDK'nın belirlediği reaktif enerji birim bedeliyle çarpılır.
| Satır | Değer |
|---|---|
| Aktif enerji (1.8.0) | 12.480 kWh |
| Endüktif reaktif (5.8.0) | 4.120 kVArh |
| Endüktif oran: 4.120 ÷ 12.480 | %33,0 · sınır %20, aşıldı |
| Kapasitif reaktif (8.8.0) | 310 kVArh |
| Kapasitif oran: 310 ÷ 12.480 | %2,5 · sınır %15 |
| Faturalanan reaktif enerji | 4.120 kVArh × birim bedel |
Sınırın üstünde kalan 1.624 kVArh için değil, 4.120 kVArh'ın tamamı için bedel yazılır. Birim bedeli yukarıdaki alana yazarsanız tahmini tutarı görürsünüz.
Sınır kurulu güce göre değişir ve aktif enerjiye oranla yazılır. Kurulu gücü tam 50 kVA olan abone, 50 kVA ve üstü grubundadır.
| Kurulu güç | Endüktif | Kapasitif |
|---|---|---|
| 50 kVA altı15 kW üstü ticari, sanayi | %33≈ cos φ 0,95 | %20≈ cos φ 0,98 |
| 50 kVA ve üstübüyük ticari ve sanayi aboneleri | %20≈ cos φ 0,98 | %15≈ cos φ 0,99 |
Faturadaki oran, güç katsayısı açısının tanjantıdır (tan φ). Bu yüzden %20'lik endüktif sınır yaklaşık cos φ 0,98'e denk gelir. Panonuzun analizöründe 0,98'in altını görüyorsanız oran sınıra yakındır.
EPDK kararındaki dört kural, oran sınırı aşsa bile bedelin nasıl ve kime yazılacağını değiştirir.
Kaynak: EPDK 10961 sayılı Kurul Kararı, madde 13 (Resmî Gazete 30.04.2022, sayı 31825). Okundu 24.10.2026.
Faturada “Reaktif enerji bedeli” satırı doluysa o dönem sınır aşılmıştır. Hesap için gereken üç değer tüketim bölümünde, sayaç okumalarının yanında yazar; bazı faturalarda satır adı yerine sayaç kodu görünür: aktif 1.8.0, endüktif 5.8.0, kapasitif 8.8.0.
| Abone grubu | Ticarethane, üç faz |
| X1Aktif enerji T1+T2+T3 · 1.8.0 | 12.480 kWh |
| X2Endüktif reaktif · 5.8.0 | 4.120 kVArh |
| X3Kapasitif reaktif · 8.8.0 | 310 kVArh |
| Enerji bedeli | — TL |
| Dağıtım bedeli | — TL |
| Reaktif enerji bedeli | — TL |
Tutarlar boş bırakıldı: birim fiyatlar dönemden döneme değişir.
Bu üç satırı yukarıdaki hesaba yazın.
Bu satır doluysa o dönem sınır aşılmıştır.
Toplam reaktif kodları (3.8.0 ve 4.8.0) da faturada görünebilir. Hesapta endüktif için 5.8.0, kapasitif için 8.8.0 kullanılır.
Kapasitif oran, faturadaki kapasitif reaktif enerjinin aktif enerjiye bölünmesiyle bulunur. Sınır 50 kVA ve üstünde %15, altında %20'dir.
Kapasitif ÷ aktif > %15 ise kapasitif değerin tamamı × birim bedel
Kapasitif ceza çoğunlukla yük düştüğünde, gece ya da hafta sonu, devrede fazla kondansatör kaldığında gelir. Röle ayarı, kademe düzeni ve şönt reaktörle çözülür.
Kapasitif ceza nedir, neden gelir?Panonun kondansatör gücü, yükün aktif gücü ile bugünkü ve hedeflenen güç katsayısından hesaplanır.
Qc = P × (tan φ1 − tan φ2)
Örnek: 100 kW'lık bir yükte cos φ 0,80'den 0,98'e çıkarılacaksa Qc = 100 × (0,750 − 0,203) ≈ 55 kVAr. Faturadaki endüktif oran ortalama tan φ'yi verir; kademe sayısı ve güçleri ise yük yerinde ölçülerek belirlenir.
Keşif isteyinPanonuz yoksa ihtiyacınız olan güç faturalarınızdan ve yerinde ölçümden hesaplanır, pano test edilerek teslim edilir. Panonuz varsa ve ceza hâlâ geliyorsa en sık sebepler kapasitesi düşmüş kondansatör, yapışmış kontaktör, yanlış röle ayarı ya da büyümüş yüktür; pano ölçülünce hangisi olduğu belli olur.
Tutar, faturalanan reaktif enerji (kVArh) ile reaktif enerji birim bedelinin çarpımıdır. Birim bedeli EPDK belirler ve dönem dönem değişir. Birim fiyatı hesaplayıcıya yazarsanız vergiler hariç tahmini tutarı görürsünüz.
Hayır. Oran sınırı aşarsa ölçülen reaktif enerjinin tamamına reaktif enerji tarifesi uygulanır.
İki taraf ayrı ayrı hesaplanır ve yüksek olan tutar faturaya yansıtılır. İki bedel toplanmaz.
Takvim yılındaki ilk aşımın bedeli faturada gösterilir ve aynı faturada düşülür. Aynı yıl içindeki sonraki aşımların bedeli ödenir.
50 kVA ve üstü grubunun sınırları: endüktifte %20, kapasitifte %15.
Kesin tutar sayacınızın ölçümüne, okuma süresine, o dönemin birim bedeline ve yılın ilk aşımı olup olmadığına bağlıdır. Hesaplayıcı oranı ve tahmini tutarı gösterir; kesin sonuç faturanızda yazar.
Önce endüktif oranı bulun: endüktif ÷ aktif. Güç katsayısı cos φ = 1 ÷ √(1 + oran²) olur; %20 oran yaklaşık cos φ 0,98 eder. Hesaplayıcı bu değeri kadranda gösterir.
Hayır. Bu sayfadaki hesaplayıcı tarayıcıda çalışır; program kurmanız ya da kayıt olmanız gerekmez. Değerleri faturadan yazmanız yeterli.
Bu sayfadaki hesap, faturanızda reaktif bedel çıkıp çıkmadığını gösterir. Pano için gereken kondansatör gücü ayrıca, yükün kW değeri ve hedef güç katsayısıyla hesaplanır; formülü yukarıda, pano için gereken güç bölümünde.
Son faturanızın fotoğrafını WhatsApp'tan gönderin, reaktif oranlarınızı okuyup size dönelim.
Varsa son üç faturanızı ekleyin. Önce faturadan ön okuma yapılır, sonra pano ve yük yerinde ölçülür. Teklif ölçümden sonra yazılı verilir.